Reken er maar wél op: waar succes echt begint
Ondernemen vraagt iets wat ongemakkelijk is en daarom vaak wordt vermeden: je moet durven handelen vanuit iets wat nog niet bewezen is. Wie wacht tot iets bevestigd is voordat hij kiest, heeft al gekozen om niet te willen leiden.
DE ONDERNEMER-PARADOX
Deze paradox houdt me eerlijk gezegd al een tijdje bezig.
De afgelopen maanden leerde ik dat veel van ons niet durven te ondernemen, en daarmee bedoel ik nadrukkelijk niet de mensen die bewust kiezen voor loondienst. Dat is een verstandige, veilige keuze, en één die ik respecteer. Ik heb het over de zzp’ers en ondernemers die technisch gezien zelfstandig zijn, maar inhoudelijk vooral heel goed zijn geworden in doen wat al bewezen is. In mijn hoofd is dat een soort loondienst-light. Zelfde gedrag, ander factuurtje.
Het is een compleet ander type mens dan de succesvolle ondernemer die het verschil maakt. Die mensen hebben een specifiek gen. Het ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het wel kan-gen, soms onder de noemer van yolo, maar aangestuurd door: there is no other way. Ze wachten niet op toestemming om te beginnen met bewegen.
Het zijn deze pre-bewijs bouwers die ongekende hoogtes kunnen bereiken. En geloof het of niet: ik kan dit onderbouwen met wiskunde en logica. Daarvoor moet ik je alleen wel even meenemen naar 300 jaar voor Christus. I know. Stay with me.
AXIOMA
Het gaat over een manier van denken die ouder is dan businessboeken, frameworks en alles wat we tegenwoordig strategie noemen.
Dit principe is niet ontstaan om te verkopen, te schalen of te optimaliseren, maar om überhaupt te kunnen denken zonder vast te lopen. Nog voordat er markten, algoritmes of validatie bestonden, begrepen mensen al dat je een vertrekpunt nodig hebt dat niet steeds opnieuw ter discussie staat. Doe je dat wel, dan kom je nergens.
Die manier van denken kreeg later een naam: axioma. Namelijk omdat er een probleem opgelost moest worden. Niet theoretisch, maar praktisch. Hoe bouw je een samenhangend systeem zonder bij elke stap opnieuw te verdwalen in twijfel.
Een axioma is het punt waarop je zegt: hier stoppen we met discussiëren. Niet omdat het absoluut waar of bewezen is, maar omdat zonder dit vertrekpunt geen enkel gevolg betekenis heeft.
Het simpelste voorbeeld:
Je zegt niet: we weten nog niet of 1 + 1 = 2, laten we het voorlopig aannemen.
Je zegt impliciet: binnen dit systeem rekenen we zo.
En dán ga je bouwen. Alles wat volgt, moet daarmee kloppen. En als dat niet zo is, dan is niet één uitkomst fout, maar het hele systeem.
Alles wat volgt, moet daarmee kloppen. En als dat niet zo is, dan is niet één uitkomst fout, maar het hele systeem.
Het moment waarop iets géén axioma meer is, is wanneer je het telkens opnieuw ter discussie moet stellen voordat je verder kunt. Als je bij elke som eerst moet checken of 1 + 1 vandaag nog wel 2 is, kom je nergens. Elke uitkomst voelt dan willekeurig, hoe netjes de berekening ook is.
DE VARIABELE VEILIGHEID
Dat zie je één op één terug bij ondernemers die niet durven leiden.
Zodra een uitgangspunt afhankelijk wordt van bevestiging, context of goedkeuring, houdt het op een axioma te zijn. Dan is het geen fundament meer, maar een variabele. Iets wat verschuift afhankelijk van wat er terugkomt. En een systeem dat rekent met variabelen op de plek waar vaste aannames horen te staan, wordt instabiel.
Ze behandelen hun visie niet als axioma, maar als iets dat eerst moet worden goedgekeurd. Vandaag geloof ik dit, tenzij de markt iets anders zegt. Ik denk dat dit klopt, behalve als het niet aanslaat. Daarmee wordt visie geen uitgangspunt, maar een conditie. En je kunt niet bouwen op iets dat telkens van vorm verandert.
Euclides van Alexandrië
Begon met axioma’s, niet met bewijs. Daarom staat hij nu hier.
En precies daar zie je het verschil tussen ondernemers die groeien en ondernemers die blijven hangen. De delulu risico-nemers waar ik het over heb, doen iets wat rationeel gezien onhandig lijkt, maar structureel noodzakelijk is. Ze zetten hun vertrekpunt vast en rekenen ermee. Hun visie is geen optie en geen test. Het is een keuze zonder point of return.
En ja, dit klinkt als een slecht idee.
Totdat je ziet dat alles wat echt nieuw is, altijd zo begint.
